Tình Trạng Đái Tháo Đường Tại Việt Nam: Thách Thức Gia Tăng, Biến Chứng Nghiêm Trọng

Đái tháo đường (hay tiểu đường) đang là một vấn đề sức khỏe công đồng nghiêm trọng tại Việt Nam. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đái tháo đường đang gia tăng ở mức báo động và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của người bệnh. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về thực trạng, nguyên nhân, hậu quả và các biện pháp giảm thiểu tình trạng này.

Thực trạng tỉ lệ mắc đái tháo đường tại Việt Nam

Theo Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), số người mắc đái tháo đường ở Việt Nam tăng nhanh qua các thập kỷ. Năm 2010, Việt Nam có khoảng 1,6 triệu người mắc bệnh (3,5% dân số trưởng thành). Con số này tăng lên 3,5 triệu vào năm 2017 và 3,8 triệu vào năm 2019 (6,0% dân số trưởng thành). Dự đoán đến năm 2031, số người mắc sẽ đạt 5,1 triệu (6,7%) và tăng lên 6,3 triệu (7,1%) vào năm 2045. Hiện tại, trung bình cứ 14 người trưởng thành thì có 1 người mắc đái tháo đường, trong khi số người tiền đái tháo đường còn cao hơn gấp 1,4 lần. Tốc độ gia tăng bệnh tại Việt Nam thuộc nhóm cao nhất khu vực và thế giới, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người trưởng thành, đặc biệt trong độ tuổi lao động.

Bệnh đái tháo đường tại Việt Nam chủ yếu rơi vào hai loại: Đái tháo đường type 1 và đái tháo đường type 2. Trong đó, loại thứ hai chiếm phần lớn số ca mắc bệnh. Người mắc loại này thường có các triệu chứng như khát nước liên tục, đi tiểu nhiều lần và mệt mỏi.

Ngoài ra, một đặc điểm đáng chú ý là nhiều người bệnh thường không nhận ra họ đang mắc bệnh cho đến khi gặp phải các biến chứng nặng nề. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức cộng đồng về căn bệnh này.

Biến Chứng Tiểu Đường Gây Hệ Lụy Nặng Nề

Ông Nguyễn Quan Hải (62 tuổi, Nam Định) đã sống chung với bệnh đái tháo đường hơn 20 năm. Vào năm 2016, ông bắt đầu gặp biến chứng nghiêm trọng, gây hoại tử các ngón chân dẫn đến việc phải cắt bỏ chân trái. Đầu năm 2024, biến chứng tiếp tục tái diễn ở chân phải, buộc ông phải cắt bỏ theo chỉ định của bác sĩ.

“Tôi kiêng cữ mọi thứ từ đường, bánh kẹo đến tinh bột, nhưng tốc độ biến chứng quá nhanh khiến tôi không kiểm soát được. Giờ đây, mọi sinh hoạt phải nhờ vào vợ con,” ông Hải chia sẻ.

Không chỉ ông Hải, nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng biến chứng nặng, nguy cơ hôn mê và đột quỵ cao. Ông Nguyễn Hữu Luyện (Ba Vì, Hà Nội) kể lại: “Huyết áp tôi rất cao khi nhập viện, bác sĩ cảnh báo nếu không điều trị kịp thời, nguy cơ đột quỵ sẽ rất lớn.”

Báo Động Gia Tăng Biến Chứng Sau Tết

Theo các bác sĩ tại Khoa Điều trị Tích cực, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, số ca biến chứng đái tháo đường gia tăng sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Nguyên nhân chủ yếu do người bệnh không tuân thủ chế độ dùng thuốc, dinh dưỡng và tập luyện.

Nguyên Nhân Gia Tăng Tỷ Lệ Mắc Bệnh

Theo báo cáo, đái tháo đường không chỉ phổ biến ở khu vực đô thị mà lan rộng đến miền núi, trung du và đồng bằng. Tỷ lệ người béo phì, thừa cân tăng cao do thói quen ăn uống không lành mạnh như bỏ bữa sáng, tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu năng lượng, ít vận động.

Bác sĩ Nguyễn Đăng Quân, Phó Trưởng khoa Điều trị Tích cực, cho biết: “Thừa cân lâu ngày dẫn đến dư thừa lượng đường trong máu, trở thành yếu tố chính gây tiểu đường. Đây là bệnh mãn tính, không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát được bằng lối sống lành mạnh.”

Làm Gì Để Kiểm Soát Đái Tháo Đường?

Bác sĩ Quân khuyến nghị người bệnh thực hiện các biện pháp sau:

• Dinh dưỡng khoa học: Hạn chế đường, tinh bột; ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ như rau củ quả.
• Tập luyện đều đặn: Duy trì vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày để cải thiện sức khỏe.
• Kiểm tra định kỳ: Theo dõi đường huyết thường xuyên theo chỉ định bác sĩ.
• Quản lý căng thẳng: Giảm áp lực, tránh để stress làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.

Quản lý đái tháo đường là hành trình dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn và ý thức cao trong việc duy trì lối sống lành mạnh. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ để bảo vệ sức khỏe và ngăn ngừa biến chứng.